و ايضا فرموده * ( « وَما مِنْ دَابَّةٍ فِي الأَرْضِ إِلَّا عَلَى الله رِزْقُها . . . » ) * هود : 6 . وانگهى چون آفرينندهء هر چيز خداست قهرا رازق همهء مخلوق اوست و رزاق از اسماء حسنى است كه مخصوص خدا مىباشد و اگر به غير از خدا اطلاق شود بالعرض و بواسطه است مثل * ( « وَارْزُقُوهُمْ فِيها وَاكْسُوهُمْ » ) * نساء : 5 . * ( « وَإِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُولُوا الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكِينُ فَارْزُقُوهُمْ مِنْه » ) * نساء : 8 . ايضا از جملهء * ( « لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ » ) * كه در سوره هاى حج : 58 ، مؤمنون : 72 ، سباء : 39 و از جملهء * ( « وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ » ) * مائده : 114 . نيز اين مطلب روشن مىشود كه خدا رازقان را بسيار شمرده و خود را بهترين آنها خوانده است . بتصريح قرآن توسعه و تنگى روزى در دست خداست * ( « إِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّه كانَ بِعِبادِه خَبِيراً بَصِيراً » ) * اسراء : 30 . از ذيل آيه بدست ميايد كه قبض و بسط روى عللى است و جزافى نيست كه خدا ببندگان دانا و بصلاح آنها عالم است * ( « الله يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَيَقْدِرُ . . . » ) * رعد : 26 . همچنين است آيات قصص : 82 ، عنكبوت : 62 ، سباء : 36 ، زمر : 52 و غيره . همين طور است آيهء * ( « وَالله فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ . . . » ) * نحل : 71 . تأثير تلاش انسان و وارد شدن از راههاى صحيح را در كثرت روزى نميشود بى تأثير دانست ولى جزء العلة و يا از آن هم كمتر است . آنكه يك ليوان آب از شير لوله كشى شهر پر مىكند نميتواند بگويد من در اين كار مستقلَّم زيرا آن شير بلوله و آن بلولهء بزرگ و آن بتصفيه خانه و آن بكانال و آن برودخانه و آن بكوه متصل است باران و برف بوسيلهء ابرها بكوه ميبارند و درياها بوسيلهء حرارت آفتاب تبخير ميشوند پس پر كردن يك ليوان آب متصل بخورشيد است چطور مىشود گفت اين كار را من انجام دادم بلكه بايد گفت خدا شرايط را جور آورده و